Imyanzuro Y’Inama y’Umutekano Ya Loni yo Kuwa 29, 9,2026. Ibyavuzwe Ku mutekano wo muri RDC Congo n’ikibazo cy’uRwanda Na FDLR

New York — 29 Nzeri 2026. Akanama k’Umutekano k’Umuryango w’Abibumbye kongeye kwibanda ku bibazo by’umutekano n’ubutabazi bikomeje kugaragara mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, mu gihe inzira z’ibiganiro bya dipolomasi za Washington na Doha zikomeje gushakirwa umuti w’amakimbirane amaze igihe mu karere.

Muri iyi nama, James Swan, Umuyobozi w’agateganyo wa MONUSCO, yagejeje ku Kanama k’Umutekano amakuru ku miterere y’umutekano, ibikorwa byo gukurikirana iyubahirizwa ry’agahenge ndetse n’ingaruka z’imirwano ku baturage.

Swan yavuze ko nubwo hari intambwe zafashwe mu rwego rwa dipolomasi, umutekano wo ku butaka ugikomeje kuba ikibazo gikomeye. MONUSCO ikomeje gukurikirana ibikorwa by’amahoro no gukorana n’abafatanyabikorwa batandukanye mu rwego rwo kugabanya ingaruka z’imirwano ku baturage.

Washington na Doha bikomeje kuba inzira z’ingenzi

Kimwe mu byagarutsweho ni ugukomeza inzira ebyiri z’ibiganiro zigamije gushaka umuti wa politiki ku kibazo cya RDC.

Inzira ya Washington ihuza cyane cyane RDC n’u Rwanda, mu gihe Doha yibanda ku biganiro hagati ya Kinshasa n’abahagarariye AFC/M23.

Umuryango w’Abibumbye ukomeje gushimangira ko izi nzira zigomba kujyana n’ibikorwa bifatika ku butaka, cyane cyane iyubahirizwa ry’agahenge, kurinda abasivili no gukemura ibibazo by’umutekano byagiye bitera umwuka mubi hagati y’impande zitandukanye.

Ikibazo cya FDLR nacyo gikomeje kuba ku murongo w’ibyigwa

Ikindi kibazo gikomeye cyagarutsweho ni icya FDLR, kimaze igihe kiri mu mpaka z’umutekano hagati ya Kigali na Kinshasa.

Hari ibikorwa byafashwe mu rwego rwo gutandukanya abahoze mu mutwe witwaje intwaro n’ibikorwa by’imirwano, harimo n’ikorwa ryo gusubiza bamwe mu bantu bahoze muri FDLR mu Rwanda.

Iki kibazo ariko gikomeje kuba kimwe mu bigize impaka z’umutekano hagati y’u Rwanda na RDC, aho impande zombi zifite ibitekerezo bitandukanye ku buryo ikibazo cy’imitwe yitwaje intwaro cyakemurwa.

Imirwano n’ibibazo by’ubutabazi biracyari ikibazo

Nubwo hari ibiganiro bya politiki, ibikorwa by’umutekano muke mu bice bimwe by’uburasirazuba bwa RDC bikomeje kugira ingaruka ku baturage.

Imyimukire y’abaturage, ikibazo cy’impunzi, ubufasha bwa kimuntu ndetse n’ubushobozi bw’abaturage bwo kubona serivisi z’ibanze bikomeje kuba bimwe mu bibazo bisaba kwitabwaho.

MONUSCO nayo ikomeje kugira uruhare mu bikorwa byo kurinda abasivili no gukurikirana uko ibintu bihagaze ku butaka, mu gihe Umuryango w’Abibumbye usaba impande bireba gukomeza kubahiriza inzira y’amahoro.

Ni iki gikurikiraho?

Nyuma y’iyi nama, ikibazo gikomeye kizaba kureba niba ibyo impande zitandukanye ziyemeje mu biganiro bya Washington na Doha bizahinduka ibikorwa bifatika ku butaka.

Kugenzura iyubahirizwa ry’agahenge, ikibazo cya FDLR, umutekano w’abaturage, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’uruhare rwa MONUSCO ni bimwe mu bizakomeza gukurikiranwa.

Ku ruhande rwa dipolomasi, igisubizo kirambye kiracyashakirwa mu biganiro hagati y’impande bireba, mu gihe ku butaka hakomeje kuba ibibazo by’umutekano bisaba ko amasezerano n’imyanzuro bihinduka ibikorwa bifatika.

Inama ya Loni yo ku wa 29 Nzeri yongeye kugaragaza ko inzira y’amahoro iri ku meza, ariko ko ishyirwa mu bikorwa ry’ibyemeranyijweho ari ryo rizakomeza kuba ikizamini gikomeye ku mpande zose.