U Rwanda na Israel byasinye amasezerano mashya, ariko asiga impaka zikomeye ku mutekano wa RDC

hmjg i1weaaxu5h

Ku wa Mbere, tariki ya 6 Nyakanga 2026, i Yeruzalemu, u Rwanda na Israel byashyize umukono ku masezerano mashya y’ubufatanye agamije kwagura umubano w’ibihugu byombi mu nzego z’iterambere, uburezi, guhanga udushya n’ubushakashatsi.Aya masezerano yashyizweho umukono na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, hamwe na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Israel, Gideon Sa’ar.

Ingingo z’ingenzi z’amasezerano mashya

Aya masezerano yibanze ku guteza imbere:

Uburezi, binyuze mu guhanahana abanyeshuri n’abarimu no guteza imbere ubushakashatsi

Ikoranabuhanga n’udushya, cyane cyane mu bijyanye na innovation n’ubumenyi bugezweho

Iterambere n’ishoramari, hagamijwe kongera imishinga ihuriweho hagati y’impande zombi

Ni amasezerano ashimangira umubano umaze imyaka myinshi hagati y’u Rwanda na Israel, cyane cyane mu bijyanye n’iterambere rishingiye ku ikoranabuhanga.

Ibiganiro byakurikiyeho: umutekano wa RDC n’amasezerano y’amahoro

Mu biganiro byabereye i Yeruzalemu, impande zombi zagarutse ku bibazo by’umutekano mpuzamahanga, harimo n’icy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

Bagarutse kandi ku masezerano y’amahoro hagati y’u Rwanda na RDC yashyigikiwe na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, bavuga ko ari ingenzi ko ashyirwa mu bikorwa kugira ngo amahoro arambye aboneke mu karere k’Ibiyaga Bigari.

Impaka n’isesengura ku ruhare rw’ibiganiro

Nubwo aya masezerano yibanze ku iterambere n’ubufatanye, ibiganiro byagarutse ku mutekano wa RDC byakuruye impaka mu rwego rwa politiki n’isesengura mpuzamahanga.

Bamwe mu basesenguzi n’impande za politiki mu karere bagaragaje ko ibiganiro nk’ibi bishobora gusobanurwa mu buryo butandukanye, bitewe n’uko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo kimaze igihe cyarateje amakimbirane akomeye hagati y’ibihugu byo mu karere.

Imiterere y’umubano w’u Rwanda na Israel

Uyu mubano si mushya. Watangiye nyuma y’aho u Rwanda ruboneye ubwigenge mu 1962, uza guhagarara mu 1973 kubera impamvu za politiki mpuzamahanga, wongera kubakwa nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Kuva icyo gihe, umubano wagiye waguka mu nzego zitandukanye:

Ubuhinzi bugezweho (drip irrigation n’amahugurwa y’abahinzi)

Ubuvuzi n’ubushakashatsi

Ikoranabuhanga n’umutekano wa cyber

Ubwikorezi bwo mu kirere n’ubukerarugendo

Ubufatanye mu by’umutekano

Mu myaka ishize, Israel na u Rwanda byagiye bigirana ubufatanye mu bijyanye n’umutekano n’ikoranabuhanga rikoreshwa mu kurinda imiyoboro y’itumanaho n’ibikorwa remezo.

Icyakora, amakuru arambuye ku bijyanye n’amasezerano ya gisirikare hagati y’ibihugu byombi ntabwo ashyirwa ahagaragara ku buryo burambuye.

Impungenge z’akarere

Mu gihe aya masezerano mashya yashimangiwe, ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye mu karere.

Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo yagiye igaragaza kenshi impungenge zayo ku mutekano w’akarere, ndetse n’uruhare rw’inyungu z’ibihugu bitandukanye mu bibazo byo mu burasirazuba bwayo.

Ku rundi ruhande, u Rwanda rwakunze kuvuga ko ikibazo cy’umutekano ku mipaka y’akarere kigomba gukemurwa binyuze mu biganiro n’ubufatanye bw’akarere.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *